{"id":24637,"date":"2026-03-30T16:24:32","date_gmt":"2026-03-30T14:24:32","guid":{"rendered":"https:\/\/globalna.info\/?p=24637"},"modified":"2026-03-30T16:24:32","modified_gmt":"2026-03-30T14:24:32","slug":"mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/globalna.info\/en\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/","title":{"rendered":"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII – PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART"},"content":{"rendered":"

Najstraszniejsze w prionach jest to, \u017ce zachowuj\u0105 si\u0119 nie jak drapie\u017cniki, ale jak wirusy. Drapie\u017cniki s\u0105 z natury inteligentne i nie niszcz\u0105 wszystkich swoich ofiar. Po prostu si\u0119 rozmna\u017caj\u0105, zara\u017caj\u0105 i po\u017ceraj\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wszystko inne jest dla nich zupe\u0142nie oboj\u0119tne\u201d \u2013 wyja\u015bnia autor bestsellerowej ksi\u0105\u017cki \u201eWorld War Z\u201d Max Brooks, opowiadaj\u0105c o swoim horrorze z zombie. Ale to samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o prionach \u2013 cz\u0105steczkach prawdziwych zab\u00f3jc\u00f3w zombie.<\/p>\n\n\n\n

Najbardziej niezwyk\u0142ymi preferencjami smakowymi Homo sapiens by\u0142 kanibalizm. Na szcz\u0119\u015bcie konsumpcj\u0119 ludzi mo\u017cna znale\u017a\u0107 tylko u dzikich, rdzennych plemion, odci\u0119tych od cywilizacji i w dzie\u0142ach fikcyjnych. Najbardziej uderzaj\u0105cym przyk\u0142adem tego ostatniego jest film \u201eMilczenie owiec\u201d dzi\u0119ki umiej\u0119tno\u015bciom aktorskim Anthony’ego Hopkinsa, kt\u00f3ry gra\u0142 Hannibala Lectera.<\/p>\n\n\n\n

Jednak pomimo tak rzadkich we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie zjawisk kanibalizmu, mo\u017ce on stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla ludzko\u015bci, i to nie tylko z punktu widzenia nieszcz\u0119snych ludzi, kt\u00f3rzy wpadli pod n\u00f3\u017c kanibala. Problem jest o wiele powa\u017cniejszy, gdy\u017c kanibalizm stworzy\u0142 najniebezpieczniejsz\u0105 chorob\u0119 \u015bwiata, charakteryzuj\u0105c\u0105 si\u0119 100% \u015bmiertelno\u015bci\u0105, na kt\u00f3r\u0105 nie ma lekarstwa.<\/p>\n\n\n\n

Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na upodobania kulinarne Hannibala Lectera, zw\u0142aszcza na sma\u017cone m\u00f3zgi. A ze wszystkich mo\u017cliwych da\u0144 we wszystkich filmach Hannibal nigdy sam nie jad\u0142 ludzkiego m\u00f3zgu, a jedynie podawa\u0142 go ludziom, kt\u00f3rzy dzielili si\u0119 z nim posi\u0142kiem. A jego odmowa spo\u017cycia zawarto\u015bci czaszki ma sens, poniewa\u017c m\u00f3zg mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bmiertelnej choroby  \u2013<\/strong><\/em>  encefalopatii g\u0105bczastej lub choroby prionowej<\/a> .<\/p>\n\n\n\n

Choroba prionowa to rzadka, zwyrodnieniowa, nieuchronnie \u015bmiertelna choroba m\u00f3zgu, kt\u00f3ra ka\u017cdego roku dotyka oko\u0142o jednej osoby na milion na ca\u0142ym \u015bwiecie. Charakteryzuje si\u0119 szybk\u0105 neurodegeneracj\u0105, prowadz\u0105c\u0105 do utraty pami\u0119ci, zmian osobowo\u015bci i problem\u00f3w z koordynacj\u0105 ruchow\u0105, kt\u00f3re z czasem si\u0119 pog\u0142\u0119biaj\u0105. Zamienia ludzi w zombie.<\/p>\n\n\n\n

Milczenie owiec<\/h2>\n\n\n\n

Historia bada\u0144 nad t\u0105 chorob\u0105 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1954 roku, kiedy Bj\u00f6rn Sigurdson, profesor Instytutu Patologii Do\u015bwiadczalnej w Reykjaviku (Islandia), wyg\u0142osi\u0142 na Uniwersytecie Londy\u0144skim swoje s\u0142ynne wyk\u0142ady na temat powolnych infekcji, grupy \u015bmiertelnych zaka\u017anych encefalopatii g\u0105bczastych powszechnie zwane chorobami prionowymi.<\/p>\n\n\n\n

Na d\u0142ugo przed oficjalnym przedstawieniem spo\u0142ecze\u0144stwu powolnych infekcji B. Sigurdson zosta\u0142 zaproszony przez islandzkich rolnik\u00f3w w celu ustalenia przyczyn masowych chor\u00f3b w\u015br\u00f3d owiec w r\u00f3\u017cnych gospodarstwach na wyspie. Spotka\u0142 si\u0119 z bardzo r\u00f3\u017cnorodnymi objawami klinicznymi naprawd\u0119 r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wyst\u0119powa\u0142y oznaki uszkodzenia centralnego uk\u0142adu nerwowego u zwierz\u0105t i zaburzenia narz\u0105d\u00f3w oddechowych. <\/p>\n\n\n\n

Jednak pomimo r\u00f3\u017cnic w objawach B. Sigurdson odkry\u0142 pewne podobie\u0144stwa mi\u0119dzy tymi chorobami: niezwykle d\u0142ugi okres inkubacji (lata), wolno post\u0119puj\u0105cy charakter procesu, niezwyk\u0142e uszkodzenia narz\u0105d\u00f3w i tkanek oraz nieuniknion\u0105 \u015bmier\u0107. To w\u0142a\u015bnie te cztery znaki sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 nazwy takich chor\u00f3b, jak powolne infekcje.<\/p>\n\n\n\n

\u201eKuru\u201d \u2013 \u201e\u015bmiej\u0105ca si\u0119 \u015bmier\u0107\u201d<\/h2>\n\n\n\n

Trzy lata p\u00f3\u017aniej ameryka\u0144ski pediatra i wirusolog Daniel Carlton Gajduzek oraz pracownik medyczny podokr\u0119gu Kainantu w Papui-Nowej Gwinei Vincent Zigas opublikowali wyniki swoich bada\u0144 na wyspie Nowa Gwinea, gdzie w\u015br\u00f3d ludno\u015bci rozpowszechniona by\u0142a choroba \u201ekuru\u201d charakteryzuj\u0105ca si\u0119 100% \u015bmiertelno\u015bci\u0105. papuascy kanibale z plemienia Fore.<\/p>\n\n\n\n

Podczas swojej pracy z plemieniem Fore D. Gajduzek zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z now\u0105 chorob\u0105, kt\u00f3ra dotyka\u0142a g\u0142\u00f3wnie kobiety i dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od b\u00f3lu g\u0142owy i os\u0142abienia, p\u00f3\u017aniej dosz\u0142y drgawki, a na skutek uszkodzenia m\u00f3\u017cd\u017cku ch\u00f3d sta\u0142 si\u0119 niepewny. Post\u0119puj\u0105cy parali\u017c pozbawia\u0142 osob\u0119 mo\u017cliwo\u015bci poruszania si\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Gazety nazwa\u0142y go \u201e\u015bmiej\u0105c\u0105 si\u0119 \u015bmierci\u0105\u201d ze wzgl\u0119du na charakterystyczny \u201eu\u015bmiech\u201d  \u2013<\/strong><\/em>  b\u0119d\u0105cy efektem skurczu mi\u0119\u015bni twarzy. W ostatnich dniach \u017cycia unieruchomionym ju\u017c cia\u0142em pacjenta wstrz\u0105sn\u0119\u0142o charakterystyczne dr\u017cenie \u201ewymiotne\u201d (st\u0105d nazwa choroby \u201ekuru\u201d = dr\u017cenie). Pomimo pr\u00f3b leczenia ka\u017cdy przypadek ko\u0144czy\u0142 si\u0119 nieuniknion\u0105 \u015bmierci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"Priony:<\/figure>\n\n\n\n

Nie by\u0142o tak\u017ce mo\u017cliwe wyizolowanie patogenu z biomateria\u0142u pacjent\u00f3w. Podczas otwierania czaszek wszystkich zmar\u0142ych odkryto charakterystyczne zmiany w materii m\u00f3zgowej \u2013 nabra\u0142a ona g\u0105bczastej struktury. G\u0142\u00f3wne pytanie pozosta\u0142o nierozwi\u0105zane: w jaki spos\u00f3b choroba przenosi\u0142a si\u0119 z osoby na osob\u0119?<\/p>\n\n\n\n

Zaproponowano teori\u0119 dziedziczno\u015bci. Jednak po por\u00f3wnaniu drzew genealogicznych ofiar D. Gaiduzek zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce cz\u0119sto chorymi nie byli bliscy. <\/p>\n\n\n\n

Zrozumienie natury choroby u\u0142atwi\u0142o bardziej szczeg\u00f3\u0142owe badanie tradycji plemienia. Aborygeni zjadali swoich krewnych ze wzgl\u0119d\u00f3w religijnych: wierzyli, \u017ce ten rytua\u0142 pomaga zmar\u0142emu pozosta\u0107 ze swoimi wsp\u00f3\u0142plemie\u0144cami jako duch.<\/p>\n\n\n\n

Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce podczas rytua\u0142u kanibalizmu m\u0119\u017cczy\u017ani zjadali wszystkie mi\u0119\u015bnie, a kobiety i dzieci zjada\u0142y pozosta\u0142e narz\u0105dy wewn\u0119trzne. Za szczeg\u00f3lnie cenny produkt uwa\u017cano m\u00f3zg zmar\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n

Po skorelowaniu wszystkich fakt\u00f3w badacz doszed\u0142 do wniosku, \u017ce choroba zosta\u0142a przeniesiona z osoby na osob\u0119 w wyniku zjadania przez Aborygen\u00f3w m\u00f3zgu chorego cz\u0142onka plemienia. W toku bada\u0144 naukowych D. Gajduzekowi uda\u0142o si\u0119 przenie\u015b\u0107 \u201ekuru\u201d na szympansy, a nast\u0119pnie na ma\u0142py cz\u0142ekokszta\u0142tne, co potwierdzi\u0142o zaka\u017any charakter \u201ekuru\u201d. Postawi\u0142 hipotez\u0119, \u017ce przyczyn\u0105 choroby by\u0142 wirus. Swoj\u0105 drog\u0105, tej hipotezie pozosta\u0142 wierny do ko\u0144ca \u017cycia. Ale wszystko okaza\u0142o si\u0119 znacznie ciekawsze.<\/p>\n\n\n\n

Priony, zwiastuny \u015bmierci<\/h2>\n\n\n\n
\"Choroba<\/figure>\n\n\n\n

W mrocznych zak\u0105tkach biologii molekularnej, gdzie zacieraj\u0105 si\u0119 granice mi\u0119dzy nauk\u0105 a magi\u0105, czaj\u0105 si\u0119 tajemnicze i niesamowite istoty zwane prionami.<\/p>\n\n\n\n

S\u0105 dzikusami \u015bwiata bia\u0142ek, lekcewa\u017c\u0105cymi zasady \u017cycia innych cz\u0105steczek biologicznych i posiadaj\u0105cymi z\u0142owrogie moce, kt\u00f3re mog\u0105 sia\u0107 spustoszenie w uk\u0142adach nerwowych tych, kt\u00f3rych atakuj\u0105. W swej istocie priony s\u0105 bia\u0142kami, kt\u00f3re normalnie pe\u0142ni\u0105 r\u00f3\u017cne funkcje w kom\u00f3rkach organizmu.<\/p>\n\n\n\n

\"Choroba<\/figure>\n\n\n\n

Jednak\u017ce priony to bia\u0142ka, kt\u00f3re uleg\u0142y deformacji i nienormalnemu kszta\u0142towi, zmieniaj\u0105c je z \u0142agodnych istot w z\u0142owrogie si\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Ten nieregularny kszta\u0142t powoduje efekt domina, powoduj\u0105c, \u017ce inne, normalne bia\u0142ka przyjmuj\u0105 t\u0119 sam\u0105 nieregularn\u0105 konfiguracj\u0119. Kiedy priony gromadz\u0105 si\u0119 w m\u00f3zgu, prowadz\u0105 do szeregu chor\u00f3b neurodegeneracyjnych.<\/p>\n\n\n\n

\"Choroba<\/figure>\n\n\n\n

Wszystkie te choroby s\u0105 wsp\u00f3lnie okre\u015blane jako pasa\u017cowalne encefalopatie g\u0105bczaste (TSE).<\/p>\n\n\n\n

Charakteryzuj\u0105 si\u0119 stopniowym niszczeniem tkanki m\u00f3zgowej, co prowadzi do ci\u0119\u017ckich i \u015bmiertelnych objaw\u00f3w neurologicznych. Najbardziej znan\u0105 z nich jest choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD) wyst\u0119puj\u0105ca u ludzi, kt\u00f3ra niczym z\u0142odziej w nocy po cichu okrada swoje ofiary z pami\u0119ci, osobowo\u015bci, a ostatecznie \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Mroczna saga o chorobie szalonych kr\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
\"Okres<\/figure>\n\n\n\n

Okres inkubacji choroby Creutzfeldta-Jakoba jest tak d\u0142ugi, \u017ce u niekt\u00f3rych os\u00f3b, kt\u00f3re otrzyma\u0142y bia\u0142ko prionowe podczas wybuchu choroby szalonych kr\u00f3w w latach 80. XX wieku, dopiero teraz zaczynaj\u0105 wykazywa\u0107 objawy choroby<\/p>\n\n\n\n

Historia prion\u00f3w jest przesi\u0105kni\u0119ta tajemnic\u0105 i strachem. Przez dziesi\u0119ciolecia naukowcy zastanawiali si\u0119 nad przyczyn\u0105 niekt\u00f3rych chor\u00f3b neurodegeneracyjnych, w kt\u00f3rych m\u00f3zg zamienia si\u0119 w przypominaj\u0105c\u0105 g\u0105bk\u0119 mas\u0119 podziurawion\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Historia prion\u00f3w przybra\u0142a ciemniejszy obr\u00f3t wraz z wybuchem g\u0105bczastej encefalopatii byd\u0142a (BSE), lepiej znanej jako choroba szalonych kr\u00f3w. Pod koniec XX wieku choroba wyniszczy\u0142a populacj\u0119 byd\u0142a w Wielkiej Brytanii, prowadz\u0105c do kryzysu zdrowia publicznego.<\/p>\n\n\n\n

\"Choroba<\/figure>\n\n\n\n

Ognisko by\u0142o zwi\u0105zane z powszechn\u0105 w czasach karmienia byd\u0142a m\u0105czk\u0105 mi\u0119sno-kostn\u0105, do kt\u00f3rej zalicza\u0142y si\u0119 szcz\u0105tki innych zwierz\u0105t, w celu zwi\u0119kszenia spo\u017cycia bia\u0142ka. Strach wzr\u00f3s\u0142, gdy odkryto, \u017ce BSE mo\u017ce przenosi\u0107 si\u0119 z jednego gatunku na drugi, powoduj\u0105c u ludzi posta\u0107 choroby Creutzfeldta-Jakoba.<\/p>\n\n\n\n

Odkrycie, \u017ce choroby te nie s\u0105 wywo\u0142ywane przez wirusy czy bakterie, ale przez same bia\u0142ka, zszokowa\u0142o spo\u0142eczno\u015b\u0107 naukow\u0105. By\u0142a to zmiana paradygmatu, kt\u00f3ra podwa\u017cy\u0142a same podstawy teorii chor\u00f3b zaka\u017anych.<\/p>\n\n\n\n

Tajemnica przenoszenia prion\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
\"Choroba<\/figure>\n\n\n\n

Priony maj\u0105 mro\u017c\u0105c\u0105 krew w \u017cy\u0142ach zdolno\u015b\u0107 do przekazywania swojego nieprawid\u0142owego stanu nie poprzez replikacj\u0119, jak wirusy czy bakterie, ale poprzez pewnego rodzaju molekularn\u0105 perswazj\u0119. Przekszta\u0142caj\u0105 normalne bia\u0142ka w ich nieprawid\u0142ow\u0105 form\u0119, rozprzestrzeniaj\u0105c choroby w organizmie i, w pewnych warunkach, mi\u0119dzy organizmami.<\/p>\n\n\n\n

Najcz\u0119stsz\u0105 form\u0105 przenoszenia prion\u00f3w jest sporadyczna, to znaczy zachodz\u0105ca bez przyczyny. Choroba dotyka najcz\u0119\u015bciej osoby po 50. roku \u017cycia i wyst\u0119puje z prawdopodobie\u0144stwem 1-2 przypadk\u00f3w na milion mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

To spontaniczne zjawisko jest przyczyn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w choroby Creutzfeldta-Jakoba (CJD). Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce ma to zwi\u0105zek z naturalnym procesem starzenia, jednak nie zosta\u0142o to udowodnione.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3re przypadki choroby prionowej maj\u0105 charakter rodzinny, co oznacza, \u017ce \u200b\u200bs\u0105 spowodowane dziedzicznymi mutacjami w genie bia\u0142ka PRNP. Te mutacje genetyczne prowadz\u0105 do produkcji bia\u0142ek prionowych, kt\u00f3re s\u0105 bardziej podatne na nieprawid\u0142owe tworzenie.<\/p>\n\n\n\n

Rodzinne formy choroby prionowej dziedzicz\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b autosomalny dominuj\u0105cy, co oznacza, \u017ce \u200b\u200bdo odziedziczenia choroby wymagana jest tylko jedna kopia zmutowanego genu.<\/p>\n\n\n\n

\"Choroba<\/figure>\n\n\n\n

Chorobami prionowymi mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 poprzez kontakt z zaka\u017con\u0105 tkank\u0105. Ta forma przeniesienia mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 na kilka sposob\u00f3w: Niekt\u00f3re procedury medyczne mog\u0105 spowodowa\u0107 przeniesienie prion\u00f3w, je\u015bli u\u017cywane s\u0105 zanieczyszczone narz\u0119dzia. Nale\u017c\u0105 do nich narz\u0119dzia neurochirurgiczne, przeszczepy rog\u00f3wki, przeszczepy opony twardej i leczenie hormonem wzrostu pochodz\u0105cym z ludzkiej przysadki m\u00f3zgowej.<\/p>\n\n\n\n

Odmiana choroby Creutzfeldta-Jakoba (vCJD) jest zwi\u0105zana ze spo\u017cyciem produkt\u00f3w wo\u0142owych zanieczyszczonych prionami powoduj\u0105cymi chorob\u0119 szalonych kr\u00f3w. W rzadkich przypadkach choroby prionowe przenoszone by\u0142y poprzez transfuzj\u0119 krwi od dawc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie\u015bwiadomie zostali zaka\u017ceni wirusem choroby kr\u0119gowej.<\/p>\n\n\n\n

We Francji wiele przypadk\u00f3w choroby Creutzfeldta-Jakoba u dzieci by\u0142o spowodowanych b\u0142\u0119dami medycznymi, odnotowano co najmniej 200 przypadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Lekarze podawali kar\u0142owatym dzieciom leki z przysadki m\u00f3zgowej zwierz\u0105t cierpi\u0105cych na g\u0105bczast\u0105 encefalopati\u0119 byd\u0142a. Nast\u0119pnie pracownicy medyczni zostali ca\u0142kowicie uniewinnieni przez s\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce choroby prionowe nie s\u0105 przenoszone przez przypadkowy kontakt, powietrze, wod\u0119 lub dotyk zaka\u017conej osoby lub zwierz\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

St\u0105d nie ma wyj\u015bcia<\/h2>\n\n\n\n
\"Choroba<\/figure>\n\n\n\n

Choroby prionowe cz\u0119sto daj\u0105 objawy dopiero po wyst\u0105pieniu znacznych i nieodwracalnych uszkodze\u0144 m\u00f3zgu. Bariera krew-m\u00f3zg, kt\u00f3ra chroni m\u00f3zg przed patogenami, r\u00f3wnie\u017c utrudnia potencjalnym terapiom dotarcie do dotkni\u0119tych obszar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wnym wyzwaniem w badaniach nad prionami jest opracowanie lek\u00f3w, kt\u00f3re pokonaj\u0105 t\u0119 barier\u0119 i skutecznie namierz\u0105 nieprawid\u0142owo sfa\u0142dowane bia\u0142ka.<\/p>\n\n\n\n

\"Oczyszczone
Oczyszczone zaka\u017ane bia\u0142ka prionowe po\u0142\u0105czone w struktury w kszta\u0142cie pr\u0119cik\u00f3w.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Obecnie nie ma metody, kt\u00f3ra mog\u0142aby zatrzyma\u0107 lub odwr\u00f3ci\u0107 proces nieprawid\u0142owych zmian w strukturze bia\u0142ek i p\u00f3\u017aniejszego uszkodzenia m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3\u0107my do choroby Creutzfeldta-Jakoba. Stanowi oko\u0142o 85% wszystkich ludzkich encefalopatii prionowych i dotyka ludzi wszystkich narodowo\u015bci i ras, m\u0119\u017cczyzn i kobiet, doros\u0142ych i dzieci. Nast\u0119puje nieodwracalno\u015b\u0107. Pojawiaj\u0105 si\u0119 subtelne zmiany w zachowaniu i nastroju, maluj\u0105c osobowo\u015b\u0107 nieznanymi poci\u0105gni\u0119ciami p\u0119dzla. Koordynacja jest zaburzona.<\/p>\n\n\n\n

\"Choroba<\/figure>\n\n\n\n

Umys\u0142, kt\u00f3ry kiedy\u015b by\u0142 wiarygodnym narratorem historii \u017cycia, staje si\u0119 coraz bardziej fragmentaryczny. Zmiany osobowo\u015bci staj\u0105 si\u0119 coraz g\u0142\u0119bsze, czasami objawiaj\u0105 si\u0119 w postaci l\u0119ku lub depresji, czasami w postaci nietypowej agresji.<\/p>\n\n\n\n

W ko\u0144cowej fazie choroba Creutzfeldta-Jakoba prowadzi do stanu g\u0142\u0119bokiego oderwania. Niegdy\u015b energiczny cz\u0142owiek, pe\u0142en jasnych historii i marze\u0144, teraz milczy.<\/p>\n\n\n\n

Czas trwania choroby jest kr\u00f3tszy ni\u017c dwa lata. Dzi\u015b jest to choroba nieuleczalna, \u015bmier\u0107 nast\u0119puje w 100% przypadk\u00f3w. Choroba mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 w ka\u017cdym wieku.<\/p>\n\n\n\n

Rozpoznanie choroby Creutzfeldta-Jakoba mo\u017ce by\u0107 trudne i zwykle polega na wykluczeniu innych przyczyn demencji. Specyficzne badania diagnostyczne obejmuj\u0105 elektroencefalografi\u0119 (EEG), MRI m\u00f3zgu i badanie p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego (CSF) pod k\u0105tem marker\u00f3w chorobowych.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najstraszniejsze w prionach jest to, \u017ce zachowuj\u0105 si\u0119 nie jak drapie\u017cniki, ale jak wirusy. Drapie\u017cniki s\u0105 z natury inteligentne i nie niszcz\u0105 wszystkich swoich ofiar. Po prostu si\u0119 [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24638,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-24637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-swiat-jest-inny"],"yoast_head":"\nMROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII - PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART - Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/globalna.info\/en\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII - PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART - Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Najstraszniejsze w prionach jest to, \u017ce zachowuj\u0105 si\u0119 nie jak drapie\u017cniki, ale jak wirusy. Drapie\u017cniki s\u0105 z natury inteligentne i nie niszcz\u0105 wszystkich swoich ofiar. Po prostu si\u0119 [\u2026]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/globalna.info\/en\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/globalna.info\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-30T14:24:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/globalna.info\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"728\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"402\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@globalna_info\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@globalna_info\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/63d6d4bbc6cc7167b37363521107c844\"},\"headline\":\"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII – PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART\",\"datePublished\":\"2026-03-30T14:24:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/\"},\"wordCount\":2056,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/globalna.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg?fit=728%2C402&ssl=1\",\"articleSection\":[\"\u015awiat jest inny\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/\",\"name\":\"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII - PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART - Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/globalna.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg?fit=728%2C402&ssl=1\",\"datePublished\":\"2026-03-30T14:24:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/globalna.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg?fit=728%2C402&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/globalna.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg?fit=728%2C402&ssl=1\",\"width\":728,\"height\":402},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/2026\\\/03\\\/30\\\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII – PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/\",\"name\":\"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107 portal wiedzy alternatywnej\",\"description\":\"\u015awiat Jest Inny\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/#organization\",\"name\":\"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\",\"url\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/globalna.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/cropped-GS-logo-final-1-fb-1.jpg?fit=1890%2C630&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/globalna.info\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/07\\\/cropped-GS-logo-final-1-fb-1.jpg?fit=1890%2C630&ssl=1\",\"width\":1890,\"height\":630,\"caption\":\"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/globalna.info\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/globalna_info\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/global_awarness_poland\\\/?hl=pl\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/globalna.info\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/63d6d4bbc6cc7167b37363521107c844\",\"name\":\"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bfa1874e30b0bc00ee62d40120daec88f60e306105d661025fdd175d903f368a?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bfa1874e30b0bc00ee62d40120daec88f60e306105d661025fdd175d903f368a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bfa1874e30b0bc00ee62d40120daec88f60e306105d661025fdd175d903f368a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII - PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART - Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/globalna.info\/en\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII - PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART - Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107","og_description":"Najstraszniejsze w prionach jest to, \u017ce zachowuj\u0105 si\u0119 nie jak drapie\u017cniki, ale jak wirusy. Drapie\u017cniki s\u0105 z natury inteligentne i nie niszcz\u0105 wszystkich swoich ofiar. Po prostu si\u0119 [\u2026]","og_url":"https:\/\/globalna.info\/en\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/","og_site_name":"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/globalna.info\/","article_published_time":"2026-03-30T14:24:32+00:00","og_image":[{"width":728,"height":402,"url":"https:\/\/globalna.info\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@globalna_info","twitter_site":"@globalna_info","twitter_misc":{"Written by":"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107","Estimated reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/"},"author":{"name":"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107","@id":"https:\/\/globalna.info\/#\/schema\/person\/63d6d4bbc6cc7167b37363521107c844"},"headline":"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII – PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART","datePublished":"2026-03-30T14:24:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/"},"wordCount":2056,"publisher":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/globalna.info\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg?fit=728%2C402&ssl=1","articleSection":["\u015awiat jest inny"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/","url":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/","name":"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII - PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART - Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107","isPartOf":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/globalna.info\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg?fit=728%2C402&ssl=1","datePublished":"2026-03-30T14:24:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/globalna.info\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg?fit=728%2C402&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/globalna.info\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg?fit=728%2C402&ssl=1","width":728,"height":402},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/globalna.info\/2026\/03\/30\/mroczne-zwiastuny-nowych-pandemii-przy-nich-covid-to-zwykly-zart\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/globalna.info\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"MROCZNE ZWIASTUNY NOWYCH PANDEMII – PRZY NICH COVID TO ZWYK\u0141Y \u017bART"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/globalna.info\/#website","url":"https:\/\/globalna.info\/","name":"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107 portal wiedzy alternatywnej","description":"\u015awiat Jest Inny","publisher":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/globalna.info\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/globalna.info\/#organization","name":"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107","url":"https:\/\/globalna.info\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/globalna.info\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/globalna.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cropped-GS-logo-final-1-fb-1.jpg?fit=1890%2C630&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/globalna.info\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/cropped-GS-logo-final-1-fb-1.jpg?fit=1890%2C630&ssl=1","width":1890,"height":630,"caption":"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107"},"image":{"@id":"https:\/\/globalna.info\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/globalna.info\/","https:\/\/x.com\/globalna_info","https:\/\/www.instagram.com\/global_awarness_poland\/?hl=pl"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/globalna.info\/#\/schema\/person\/63d6d4bbc6cc7167b37363521107c844","name":"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bfa1874e30b0bc00ee62d40120daec88f60e306105d661025fdd175d903f368a?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bfa1874e30b0bc00ee62d40120daec88f60e306105d661025fdd175d903f368a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bfa1874e30b0bc00ee62d40120daec88f60e306105d661025fdd175d903f368a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Globalna \u015awiadomo\u015b\u0107"}}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/globalna.info\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/tom-clancys-the-division-dark-zone-wallpaper-preview.jpg?fit=728%2C402&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24637"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24637\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalna.info\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}